Patroonheilige H. Brigida

Het levensverhaal van de H. Brigida, de patroonheilige waar Gilde Sint Brigida in Netersel naar genoemd is. De H. Brigida leefde van 436 tot 523 in Ierland. Brigida was een bijzonder kind, heel intelligent en leergierig, maar vooral ook handig. Al vroeg was ze verantwoordelijk voor het boerenwerk op het landgoed van haar ouders. Bovendien moet ze ook nog mooi geweest zijn. Ze had dus alles mee om te trouwen met een man van aanzien. Dat was echter niet haar ideaal. Ze wilde naar het klooster, zich aan de dienst van God en de medemens wijden.

Haar vader en haar broers waren het daar volstrekt niet mee eens. En dan ontstaan de wonderlijke legenden rond het leven van Brigida. Zij heeft namelijk zó tot de harten en de verbeelding van haar tijdgenoten gesproken, dat er vanzelf veel verhalen over haar de ronde gingen doen.

Brigida zou God gesmeekt hebben haar schoonheid weg te nemen, zodat de huwelijkskandidaten zich wel vanzelf zouden terugtrekken. God verhoorde haar. Zij verloor een oog en haar gezicht werd mismaakt. Toen moesten haar vader en haar broers wel inzien, dat een rijk huwelijk niet op haar weg lag. Met zeven volgelingen begin zij een kloostergemeenschap. Bij haar professie raakt zij per toeval het altaar aan en op slag kreeg zij haar schoonheid terug, zoals de legende vertelt.

Veel vrouwen sloten zich in de loop der jaren bij haar aan en al spoedig trok zij erop uit om ook op andere plaatsen kloosters, scholen en kerken te stichten. Na vele reizen door heel Ierland keerde zij terug naar haar geboortestreek en stichtte in Kildare een klooster, dat uitgroeide tot een grote leefgemeenschap met scholen, een ziekenhuis, een universiteit, boerderijen en gasthuizen. Het was een stad van vrede, toevlucht en redding voor jong en oud, voor zondaars en heiligen. En van dat alles had Brigida de leiding als abdis. Toch bleef zij een bescheiden, vrome vrouw, geheel gericht op God.

Toen Kildare eenmaal goed reilde en zeilde, ging zij weer op reis om haar vroegere zendingswerk uit te breiden. Vele parochies, ruïnes en putten door heel Ierland dragen daarom nog haar naam.

Op 1 februari 523, 87 jaar oud, stierf zij in Kildare. Duizenden zusters treurden om hun grote voorgangster en eeuwen lang brandde er ter ere van haar een vuur bij het klooster. Door de Ierse monniken, die van 600 tot 1100 naar het vaste land van Europa trokken om te missioneren, leerde men in Nederland en België Brigida kennen en vereren.

Brigida wordt vaak afgebeeld met een van de symbolen die ontleend zijn aan de vele legenden over haar leven. Zo ziet men op verschillende plaatsen, ook in de kerk van Netersel, een beeld van haar met een koe aan de voeten. Dat wijst op het verhaal dat zij op de boerderij van haar ouders in grote vrijgevigheid de melk aan de armen weggaf. Toen er eens geen melk genoeg meer bleek te zijn, smeekte zij God om een oplossing. En zie: “De koeien gaven overvloedig melk, zodat de kruiken overliepen”.

Zo werd zij de beschermster van vee en boerderij en worden ook nu nog, eeuwen later, in stal en boerenwoning afbeeldingen en stro-kruisjes opgehangen ter ere van de H. Brigida.